Komkommers die in plasticfolie verpakt zijn blijven langer vers en zijn twee keer zo lang houdbaar.
Ik ben steeds weer verbaasd hoeveel plastic ik na gebruik weggooi in de vuilnisbak.
Plasticverpakking vermindert het voedselverlies drastisch en bespaart daardoor jaarlijks miljoenen tonnen C02-uitstoot.

Is het echt nodig om komkommers in plastic te verpakken?

  • 7234
  • 57
  • 2.7
image description
image description

Plastic zakken voor groenten, voor fruit, zakken voor brood, plasticfolie verpakking voor vlees en zelfs plasticzakken voor natuurvoeding; het verbaast steeds weer hoeveel plasticverpakking we uit de winkels meekrijgen. Hebben we al dat plastic echt nodig? Is het geen enorme verspilling dat we al dat die nutteloze verpakkingen in onze vuilnisbak weggooien? Per slot van rekening vormt plastic een aanzienlijk deel van ons afval: 24,7 miljoen toni in Europa om precies te zijn. Het vraagstuk over plasticverpakking is dus interessant want het heeft veel te maken hebben met de manier waarop we leven. Laten we enkele zaken nader bekijken.

Hebben we verpakking echt nodig?

image description

Het korte antwoord hierop is uiteraard: ja. Maar waarom? Hoewel verpakking ook voor marketingdoeleinden wordt gebruikt, is de voornaamste rol het beschermen van de goederen tijdens transport en nog specifieker het bewaren van de versheid van het voedsel. Dit is van essentieel belang.

Voedsel vers houden is om twee redenen belangrijk. Enerzijds is vers voedsel een bron van noodzakelijke vitamines. Hoe verser het is, hoe meer vitamines we krijgen. Supermarkten en producenten investeren veel tijd en geld in het bewaren van de zogenaamde “koudeketen*” waarbij het voedsel van producent tot aan de eindgebruiker gekoeld blijft, zodat we voedsel kunnen kopen dat beter smaakt én gezonder is. Met de juiste verpakking wordt de houdbaarheidsperiode langer.

image description

De andere belangrijke reden om voedsel te verpakken is verspilling te verminderen. Volgens schattingen wordt 40-50% van het voedsel dat onze samenleving produceert nooit geconsumeerd. Dit is deels te wijten aan verlies of bederf tijdens productie of distributie. Maar veruit het grootste deel gaat verloren na verkoop. Denk maar aan de hoeveelheid bananen of appels die we elk jaar weggooien omdat ze niet langer vers zijn.
In een tijd waarin we nauwlettend onderzoeken hoe we de groeiende wereldbevolking kunnen blijven voeden, zou het verminderen van het voedselafval een prioriteit moeten zijn..

Maar waarom plasticverpakking?

De argumenten voor plastic als verpakkingsmateriaal zijn heel eenvoudig. Plastic is een bijzonder efficiënt beschermingsmateriaal. Het kan worden gebruikt voor droge waren, vers voedsel, zware zaken en uiterst breekbare zaken. Dankzij plastic komt het voedsel in goede staat aan in de winkels – en vers! Het beschermt ook het voedsel wanneer we het naar huis nemen en opslaan.

In de loop van de jaren zijn we steeds minder verpakking gaan gebruiken. Tien jaar geleden woog de verpakking 28% meer dan vandaagii. Op dit moment is de verpakking slechts 1-3% van het verpakte product.

Met plastic verbetert ook de duurzaamheid:

  • Een komkommer heeft tijdens zijn hele levensduur 375 liter drinkbaar water nodig (voor het groeien, wassen, vervoer, enz.); de plasticverpakking gebruikt ruwweg 0,02 literiii
  • Verpakte komkommers blijven twee weken vers, slechts 3-7 dagen als ze niet zijn verpakt. Nieuwe ‘ademende’ membranen beloven een versheidsperiode tot 40 dageniv.
  • Gemiddeld bedraagt het aandeel van de plasticverpakking in de voetafdruk van het verpakte voedsel maar een fractie van 1%. De CO2-uitstoot bij het kweken van komkommers, bijvoorbeeld, (incl. transport, wassen, enz.) bedraagt 4.500 gram. De 5 gram plasticverpakking die hen beschermt staat in voor ruwweg 10 gram CO2 v.
image description

Zijn er alternatieven voor plastic?

Zeker: Metaal, papier, hout en keramiek zijn prima om voedsel te beveiligen. Maar hun transportkosten liggen veel hoger, voornamelijk door hun hogere gewicht (gemiddeld 3,6 keer zwaarder dan plastic) wat leidt tot meer brandstofkosten en CO2-uitstoot. Een recent onderzoek stelt dat mocht Europa op andere vormen van verpakking overschakelen, we in vergelijking met nu tot 27 miljoen ton meer olie zouden verbruiken en de koolstofuitstoot kan toenemen met het equivalent van 21 miljoen auto's)vi

De plasticverpakking van morgen

Het rationele gebruik van hulpbronnen (olie) is vast en zeker iets dat we kunnen verbeteren. Een manier is het verminderen van het gewicht van plasticverpakking. Dit kunnen we door de sterkte ervan te verbeteren, iets waar de industrie heel actief mee bezig is. De industrie onderzoekt ook alternatieve plastic uit andere hulpbronnen zoals bioplastic.

Niettemin kan er nog steeds heel wat worden verbeterd in de terugwinning, het hergebruik en/of de recycling of verbranding van plastic na gebruik. Aangezien de plaatselijke overheden op verschillende manieren met afval omgaan, is er geen eenduidig antwoord voor de recycling en het hergebruik van plastic. Sommigen recycleren al heel veel. Anderen zien plastic afval al als hulpbron. Maar belangrijk is om nooit te vergeten dat plastic verpakking kan worden gerecycled en hergebruikt en dat iedereen – de industrie, de overheid en verbruikers – hierin een belangrijke rol spelen.

Een laatste gedachte…

Hier iets dat de moeite waard is om over na te denken: plastic is uit olie gemaakt. Moeten we die niet minstens terugwinnen en gebruiken om energie in verbranding op te wekken? In de EU-lidstaten wordt ongeveer 58% van plastic teruggewonnenvii, waarvan 24% wordt gerecycled en 34% wordt verbrand om energie op te wekken. Is plastic in het licht van de huidige behoefte aan energie niet eenvoudigweg te waardevol om weg te gooien?

Voor dit soort initiatieven wordt aan iedereen gevraagd om actief deel te nemen - van de industrie, de plaatselijke overheid en elk van ons thuis en op het werk. Louter door ons afval te sorteren zullen we uiteindelijk in staat zijn om deze hulpbronnen voorzichtiger te gebruiken en een positieve draai te geven aan de manier waarop we leven.

*koudeketen: is een veelgebruikte term voor de aanhoudend vereiste lage temperatuur voor gevoelige producten zoals voedsel en farmaceutica ‒ van de productie tot de verzending, opslag en bewaring.

Referentielijst

i Plastics – The Facts 2011, PlasticsEurope
ii http://www.federplast.be/
iii numbers based on LCA data
iv Shelf-life of cucumbers http: //www.packagingnews.co.uk/
v numbers based on LCA data
vi numbers based on LCA data
vii Denkstatt study by PlasticsEurope “Plastics – The Facts 2011”, PlasticsEurope